მანანა ქაჯაია

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი

ასოცირებული პროფესორი

თბილისი, საქართველო

ORCID: 0009-0004-3389-3893

manana_qajaia@yahoo.com

ერთი ასპექტი რაფიელ ერისთავის პუბლიცისტიკიდან

 

ნაშრომში საუბარია XIX საუკუნის ქართველ მწერალსა და საზოგადო მოღვაწეზე, რაფიელ ერისთავზე, მის დამსახურებაზე ქართველი ერის წინაშე.

რაფიელ ერისთავის მოღვაწეობის სფეროების უბრალო ჩამოთვლაც გვარწმუნებს, რონ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მას მნიშვნელოვანი წვლილი აქვს შეტანილი.

განსახილველ ობიექტს წარმოადგენს რაფიელ ერისთავის ვრცელი წერილი თვალის გადავლება „საუკეთესო ცოდნაზე“, რომელიც „მეურნეში“ დაიბეჭდა 1888 წელს. რაფიელ ერისთავის ეს წერილი არ გულისხმობს დიდი ქართველი მწერლისა და საზოგადო მოღვაწის, გიორგი წერეთლის მხატვრული ნიჭის შეფასებას, მაგრამ იგი ჩვენთვის გარკვეული აზრით, მაინც საყურადღებოა.

ბროშურა „საუკეთესო  ცოდნა“ შედგენილია გიორგი წერეთლის მიერ და 1888 წელსაა გამოცემული. დღევანდელ ტერმინოლოგიას თუ გამოვიყენებთ, იგი სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურის კატეგორიას შეიძლება მივაკუთვნოთ. ამ ბროშურას რაფიელ ერისთავი დადებითად აფასებს და აღნიშნავს, ამგვარი ღვაწლი მართლაც საქებარია. ამასთანავე უკმაყოფილებას გამოთქვამს ბროშურის ზოგიერთი ნაკლის გამო, ამახვილებს ყურადღებას სპეციფიკურ ტერმინებზე.

რაფიელ ერისთავის აზრით, საჭირო არ არის ახალი სიტყვების გამოყენება ან უცხო სიტყვების შემოტანა. მისი აზრით, ტერმინების შედარებისას აშკარად ჩანს გიორგი წერეთლის ლექსიკური ინტუიცია და მეორეც – წერილის ავტორი ობიექტურ დაკვნას აკეთებს. აქედან გამომდინარე, რაფიელ ერისთავი, როგორც ჩანს, გიორგი წერეთლის მხატვრული ნაწარმოებების ენასა და კილოს სტილს საკმაოდ მაღალ შეფასებას აძლევდა.

 

საკვანძო სიტყვები: ეთნოგრაფი, ლექსიკოგრაფი, ფოლკლორული საზოგადოება,   განწყობილება.