მარიამ კორინთელი

ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

ასისტენტ-პროფესორი.

ბათუმი, საქართველო

mariam_korinteli@yahoo.com

https://orcid.org/0009-0000-7895-518X

კავკასია და ჩეჩნეთის პირველი ომი

ნინო ხარატიშვილის რომანში „კატა და გენერალი“

აბსტრაქტი

გერმანულენოვანი ქართველი მწერალი, ნინო ხარატიშვილი, თავის დიდტანიან რომანებში მუდამ ეხება საქართველოს ისტორიის მწვავე, პრობლემურ და აქტუალურ საკითხებს. რომანში „მერვე სიცოცხლე“ ხარატიშვილმა წარმოადგინა საბჭოთა ოკუპაციისა და 30-იანი წლების რეპრესიების შედეგები და თაობათაშორისი ტრავმა; „უკმარი სინათლე“ 90-იანი წლების ქართულ კონფლიქტებსა და მის გავლენას ეხება ინდივიდების ცხოვრებაზე; მისი 2018 წლის რომანი, „კატა და გენერალი“ კი სცდება ლოკალურ პრობლემებს და კავკასიის ცხელ წერტილში – ჩეჩნეთში ინაცვლებს.
რომანის მოქმედების ძირითადი ნაწილი გერმანიაში ხდება, მაგრამ, გმირების მოტივაციას სწორედ ჩეჩნეთის პირველი ომი განაპირობებს, რადგან რომანის პროტაგონისტებიცა და ანტაგონისტებიც, პირდაპირ თუ ირიბად, სწორედ ამ კონფლიქტით არიან დაკავშირებულნი, მიუხედავად იმისა, რომ უშუალოდ ამ წერტილს მათ დროცა და მანძილიც აშორებთ.

ნინო ხარატიშვილს ამ რომანის შექმნა ანა პოლიტკოვსკაიას წიგნმა შთააგონა, რომელიც ჩეჩნეთში მომხდარ რეალურ ამბავზეა დაფუძნებული და მისი მთავარი გმირები ჩეჩენი გოგონა და რუსი პოლკოვნიკი არიან. „კატა და გენერალში“ მწერალმა იგივე მხატვრულად გადაათამაშა და ისტორია შურისძიებისა და გადარჩენის, დანაშაულისა და მონანიების, სიძულვილისა და სინდისის გამოღვიძების ამბად აქცია. სახელმწიფოთა კონფლიქტების პრიზმაში გამოტარებული შინაგანი კონფლიქტები, კავკასიის რთული საკითხი, ჩეჩნურ-რუსული ურთიერთობები და ომის საშინელი შედეგების გადააზრების მცდელობები რომანს დაუვიწყარ, დინამიკურ გამოცდილებად აქცევს, განსაკუთრებით 90-იანი წლების რუსეთის მიერ პროვოცირებული კონფლიქტების ანატომიით დაინტერესებული მკითხველისთვის.
ისტორიას კიდევ უფრო ამძაფრებს ის ფაქტი, რომ პოლიტკოვსკაიას წიგნით შთაგონებულმა მწერალმა ჩეჩნეთში იმოგზაურა და პირველწყაროებისგან მოისმინა ომის ამბები.

 

 საკვანძო სიტყვები: ნინო ხარატიშვილი, „კატა და გენერალი“,  ჩეჩნეთის ომი.