ქეთი ცხადაძე
ეკონომიკის დოქტორი
საქართველოს უნივერსიტეტი
პროფესორი
თბილისი, საქართველო
ქეთი ცხადაძე
ეკონომიკის დოქტორი
საქართველოს უნივერსიტეტი
პროფესორი
თბილისი, საქართველო
ტრანსფორმაციული ლიდერობის როლი და გამოწვევები საკვანძო ორგანიზაციულ დისციპლინებში 21-ე საუკუნის სამუშაო გარემოში
აბსტრაქტი
მე-20 საუკუნესთან შედარებით, საგრძნობლად შეიცვალა 21-ე საუკუნის შრომითი გარემო. თანამედროვე სამუშაო სივრცისთვის უკვე დამახასიათებელი გახდა გამუდმებული ცვლილება, რომელიც შესაძლებელია ეხებოდეს ტექნოლოგიურ განვითარებას, ქვეყნის გარშემო არსებულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ რეალობას, კონკურენტების რაოდენობასა და მათ ყოველდღიურ ნაბიჯებს, ახალი პროდუქტების და მომსახურებების შექმნას ან არსებულის გაუმჯობესებას, მომხმარებელთა ქცევის ცვლილებას და ასე შემდეგ.
იმისათვის, რომ თავი გაართვან დაუგეგმავი და ხშირად უკონტროლო ცვლილებებისგან გამოწვეულ კომპლექსურ სიტუაციებს, ბიზნესის წარმომადგენლებს აუცილებლად ესაჭიროებათ ისეთი თანამშრომლები, რომლებიც მოკლე დროში ეგუებიან რთულ გარემო პირობებს. თავის მხრივ, ეს უკანასკნელი მოიცავს პრობლემური საკითხის სხვადასხვა მხრიდან შეფასებასა და ანალიზს, სირთულის დამძლევი ეფექტური ალტერნატივების შემუშავებას და დროულ განხორციელებას. როგორც წესი, ბიზნეს სუბიექტებში ხსენებული შეგუების ციკლებში ჩართულნი არიან გუნდები, რომლის წევრებიც ინაწილებენ პასუხისმგებლობებს და ერთობლივი ძალებით ისწრაფვიან ბიზნესის წამატებული სვლის შენარჩუნებასა და გაუმჯობესებისკენ.
იმისათვის, რომ დასაქმებულმა ბიზნესის ყოველდღიურ საქმიანობას სრულფასოვნად გაართვას თავი, პირველ რიგში, მას კარგად უნდა ჰქონდეს გაცნობიერებული დამსაქმებელი კომპანიის ფასეულობები და გრძელვადიანი ხედვა. მეორე მხრივ, თანამშრომელს უნდა გააჩნდეს გაზრდილი თვით მოტივიციის და თავდაჯერებულობის შეგრძნება, რათა კრიტიკულ დროს მოახდინოს საკუთარი სამუშაო გამოცდილებისა და უნარების რეალიზაცია და მაქსიმალურად დაეხმაროს გუნდის წევრებს კომპანიის საერთო მიზნების შესრულების პროცესში.
თანამედროვე მჭიდრო კონკურენტული სამუშაო გარემოს ფარგლებში, სადაც განუწყვეტლივ მიმდინარეობს ცვლილებები, კომპანიებს წარმატების მისაღწევად აუცილებლად ესაჭიროებათ დასაქმებული პირების საქმის შესრულების მიმართ არსებული მოტივაციის გაზრდა და მათი სამუშაო პოტენციალის მაქსიმალური ათვისება. ამ მიზნით მისაღწევად თანამშრომლებს კარგად უნდა ჰქონდეთ გააზრებული და გათავისებული ის გრძელვადიანი პერსპექტივები და სტრატეგიული ხედვა, რაც ბიზნეს სუბიექტს გააჩნია და ისინი მომავალი სამიზნე წერტილის მიახლოებისთვის ყოველდღიურად უნდა იბრძოდნენ.
კომპანიის სტრატეგიული მიზნებისა და დასაქმებულების კარიერული მისწრაფებების თანხვედრის მიღწევას უზრუნველყოფს ტრანსფორმაციული ლიდერი. გამორჩეული პიროვნული თვისებები, გუნდურობა და სამუშაო გამოცდილება საშუალებას აძლევს ტრანსფორმაციულ ლიდერს შთააგონოს მიმდევრები, რომ საერთო ძალისხმევით მათ შეუძლიათ გაცილების მეტის მიღწევა სამუშაო სივრცეში ვიდრე ეს პერსონალური ინტერესების დაკმაყოფილებაა.
დასაქმებულთა სამუშაო მოტივაციის საგრძნობი ზრდა მიიღწევა ტრანსფორმაციული ლიდერობის ოთხი მთავარი მიმართულების მუდმივი თანამონაცვლეობით. ეს განზომილებებია: იდეალიზებული გავლენა, ინსპირაციული მოტივაცია, ინტელექტუალური სტიმულირება და ინდივიდუალური განხილვა.
ტრანსფორმაციული ლიდერობის უპირატესობები არ შემოიფარგლება მხოლოდ დასაქმებულთა მოტივაციის წახალისებით. ლიდერის ამ ტიპს საგრძნობი დადებითი ზეგავლენა აქვს შემდგომ ორგანიზაციულ დისციპლინებზე: ორგანიზაციულ სწავლებაზე, გუნდის რეფლექსურობაზე, ორგანიზაციულ ცვლილებაზე, სამსახურეობრივი კმაყოფილებასა და გაძლიერებაზე.
ნაშრომის მიზანია ტრანსოფმაციული ლიდერობის როლისა და გამოწვევების შესწავლა და გაანალიზება ორგანიზაციულ დისციპლინებზე: ორგანიზაციული სწავლება, გუნდის რეფლექსურობა, ორგანიზაციული ცვლილება, სამსახურეობრივი კმაყოფილება და გაძლიერება.
ნაშრომი იყენებს თვისებრივი კვლევის მეთოდს, ჩაღრმავებული ინტერვიუს სახით, რომლის რესპონდენტებს წარმოადგენენ თანამედროვე ქართულ ბაზარზე მოქმედი დარგის ერთ-ერთი ლიდერი კომპანიები, წარმოების და საცალო ვაჭრობის მიმართულებით.
საკვანძო სიტყვები: ტრანსფორმაციული ლიდერობა; ადამიანური კაპიტალი; ორგანიზაციული დინამიკა.