ესმა მანია
ფილოლოგიის დოქტორი
კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი
უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი
თბილისი, საქართველო
ესმა მანია
ფილოლოგიის დოქტორი
კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი
უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი
თბილისი, საქართველო
რაფიელ ერისთავის ბიბლიოფილური მისწრაფებების ვექტორების კვალდაკვალ
ცნობილი ქართველი მოღვაწის – რაფიელ ერისთავის ბიბლიოფილური მისწრაფებები მოიცავს მისი საზოგადოებრივი ცხოვრებისა და შემოქმედების არაერთ ასპექტს: 1. ხელნაწერი წიგნების მოძიებას; 2. შესასყიდი წიგნების შერჩევაში ავტორიტეტული რეკომენდაციის უფლებით სარგებლობას; 3. ახალი გამოცემების ინიციატივებს; 4. წიგნების სტრუქტურულ და კონცეპტუალურ სრულყოფაზე ზრუნვას; 5; საბიბლიოთეკო საქმის ინსტიტუციურ გამართულობაზე მუშაობას; 6. ბიბლიოფილური ინტერესების ხარისხის ზრდის მცდელობას საზოგადოებაში და ა. შ.
მოხსენება ეყრდნობა სამ ძირითად საკვლევ წყაროს: რაფიელ ერისთავის პირად საარქივო ფონდს; წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების კოლექციის ხელნაწერებს და პერიოდული პრესის მასალას.
გარდა იმისა, რომ ჩვენთვის საგულისხმოა რაფიელ ერისთავის ამ დარგში სხვადასხვა ორგანიზაციის ფარგლებში საქმიანობის ამსახველი ფაქტების აღდგენა-რეკონსტრუქცია, ასევე კვლევის მეტად საინტერესო იმპულსს გვაძლევს პირად წერილებში მოხმობილი ფაქტების კვალდაკვალ სვლა. ამ წყაროებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ რაფიელ ერისთავი იცნობს და უკავშირდება ინფორმატორებს, ბიბლიოფილებს, აგენტებს და ინტერესდება ნებისმიერი შინაარსისა და წარმომავლობის ხელნაწერის შეგროვებით. მისი არქივიდან ჩვენთვის ცნობილი ხდება, რომ მას მოუძიებია შემდეგი თემატური რაობის სამ ათეულამდე ხელნაწერი წიგნი: აგიოგრაფიული და საღვთისმსახურო ძეგლები, საქართველოს ისტორია, ნათარგმნი ტექსტები, ენათმეცნიერული ნაშრომები...
როგორც ჩანს, რაფიელ ერისთავი დეტალურად ინტერესდებოდა ამ ხელნაწერი წიგნების მფლობელების ვინაობებითა და ამ არტეფაქტების დაცულობის ისტორიით, რაზეც მოწმობს მისი ერთი ინფორმატორის საგულდაგულო აქცენტები. რაფიელ ერისთავის პირად არქივში დაცული ცნობები ხელნაწერთა მფლობელების, გამავრცელებლების, გამყიდველების (კიკო თადიაშვილი, გრიგოლ მაყაშვილი, სვიმონ მაყაშვილი, ექვთიმე ნიკოლიშვილი, ვინმე ქობულაშვილი) შესახებ ფასდაუდებელი მნიშვნელობისაა. ჩვენი მოხსენების ერთ-ერთი ხაზი სწორედ აქ ნახსენები ხელნაწერების იდენტიფიკაციაცაა ამავე წყაროებში მოცემული ხელნაწერის მაიდენტიფიცირებელი მონაცემების საფუძველზე, რაც მოგვცემს ამ მრავალპროფილური მოღვაწის კიდევ ერთი საგულისხმო როლის დაზუსტების საშუალებას.
საკვანძო სიტყვები: ბიბლიოფილი; ხელნაწერი წიგნი; პირადი არქივი; რაფიელ ერისთავი.