შალვა დუნდუა

საქართველოს უნივერსიტეტი

განათლების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი

თბილისი, საქართველო

ORCID: https://orcid.org/-0009-0002-0939-6761

Sha.dundua@ug.edu.ge

მშობელთა ჩართულობის ჰუვერ-დემპსისა და სენდლერის მოდელი

და მისი გავლენა სკოლის განვითარებაზე

აბსტრაქტი

მშობლთა ჩართულობა გადამწყვეტი ფაქტორია ბავშვის აკადემიური წარმატებისთვის სასკოლო განათლების პროცესში და მის მიღმა არსებული მექანიზმების გაგებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს მოსწავლეთა საერთო საგანმანათლებლო შედეგები. ჰუვერ-დემპსისა და სენდლერის მშობელთა ჩართულობის მოდელი იძლევა საკმაოდ ფართო ჩარჩოს იმ ფაქტორების შესასწავლად, რომლებიც ხელს უწყობს და აძლიერებს მშობლების მონაწილეობას ბავშვთა განათლების პროცესში. ეს სტატია იკვლევს იმას, თუ როგორ შეუძლია ამ მოდელს დადებითი გავლენა მოახდინოს სკოლის გაუმჯობესების პროცესზე და ხელი შეუწყოს მოსწავლეთა წარმატებულ აკადემიურ და პიროვნულ განვითარებას.

ჰუვერ-დემპსისა და სენდლერის მოდელი არსებითად წარმოადგენს სამ ძირითად კონსტრუქტს: მშობლების პიროვნულ მოტივაციასა და რწმენას, მშობლის თვითეფექტურობის განცდასა და სკოლა-ოჯახის კონტექსტუალურ ელემენტებს. იგი ხაზს უსვამს მშობლის როლის ჩამოყალიბების მნიშვნელობას, მის შეხედულებებს განათლებაზე და თვითეფექტიანობაზე, ასევე პირადი და ოჯახური რესურსებისა და სოციალური და კულტურული კავშირების გავლენას სწავლისა და აღზრდის პროცესზე. სტატიაში ასევე განხილულია მშობელთა ჩართულობის ბარიერები, მათ შორის პირადი, კონტექსტური და სისტემური ფაქტორები.

იმ შემთხვევათა შესწავლამ, რომლებმაც ამ მოდელზე დაფუძნებული პროგრამა განახორციელეს საშუალო სკოლის ბაზაზე, აჩვენა მისი პრაქტიკული გამოყენების ეფექტურობა მშობლებთა ჩართულობის გაზრდისა და მოსწავლეთა შედეგების გაუმჯობესების თვალსაზრისით. სტატიაში წარმოდგენილი დასკვნები და რეკომენდაციები ხაზს უსვამს სკოლის მშობლებთან რეგულარული კომუნიკაციის აუცილებლობას და სთავაზობს სკოლებს სემინარების ორგანიზებას მშობლების თვითეფექტიანობისა და პედაგოგიური უნარების ასამაღლებლად რათა უზრუნველყოს ყველა მშობლის ჩართულობა ბავშვთა განათლების პროცესში.

ჰუვერ-დემპსისა და სენდლერის მოდელზე დაყრდნობით, სკოლის ადმინისტრაციას, სასკოლო პოლიტიკის შემქმნელებსა და განმხორციელებლებს შეუძლიათ შეიმუშაონ და განახორციელონ ეფექტური სტრატეგიები მშობლების ჩართულობის გასაძლიერებლად, რითაც საგრძნობლად გაზრდიან სკოლისა და ოჯახის პოზიტიურ გავლენას მოსწავლეთა აკადემიური და პიროვნული განვითარების თვალსაზრისით.

საკვანძო სიტყვები: მშობლების ჩართულობა, სკოლის განვითარება, მშობლისა და სკოლის თანამშრომლობის მოდელი, თვითეფექტიანობა, მშობელთა მოტივაცია.