თეა თალაკვაძე

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

დოქტორანტი, მოწვეული ლექტორი

კულტუროლოგია, ხელოვნებათმცოდნეობა

მაგისტრი

თბილისი/საქართველო

tea.talakvadze.1@iliauni.edu.ge

„დუმილის ნარატივი 1990-იანი წლების ქართულ ლიტერატურაში“ წარმოადგენს კვლევით თემას, რომელიც აანალიზებს დუმილის, უთქმელობისა და ფრაგმენტული ნარატივის ფუნქციას პოსტსაბჭოთა ქართული ლიტერატურის კონტექსტში. 1990-იანი წლები საქართველოსთვის იყო პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული ტრანსფორმაციების პერიოდი, რომელსაც თან ახლდა სამოქალაქო ომი, ეკონომიკური კრიზისი, იდენტობის რღვევა და კოლექტიური ტრავმა. აღნიშნული პროცესები მნიშვნელოვანი გავლენით აისახა ლიტერატურულ ტექსტებზე, სადაც დუმილი იქცა არა მხოლოდ ემოციურ მდგომარეობად, არამედ ნარატიულ და ესთეტიკურ სტრატეგიად. კვლევა ეფუძნება კულტურული მეხსიერების, ტრავმის თეორიისა და პოსტსაბჭოთა ნარატივების თეორიულ ჩარჩოებს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა იმას, თუ როგორ აისახება ისტორიული ტრავმა პერსონაჟთა კომუნიკაციაში, შინაგან მონოლოგებსა და ტექსტის სტრუქტურულ ფრაგმენტულობაში. დუმილი ხშირად გამოხატავს არა ინფორმაციის ნაკლებობას, არამედ იმ გამოცდილებას, რომლის სრულად ვერბალიზება შეუძლებელია. ამგვარად, დუმილი ტექსტში გადაიქცევა ტრავმული მეხსიერების გამოხატვის ფორმად. კვლევის ფარგლებში გაანალიზებულია 1990-იანი წლების ქართული პროზის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ტექსტი, რომლებშიც პერსონაჟები არსებობენ სოციალური გაუცხოების, ემოციური იზოლაციისა და ღირებულებითი კრიზისის პირობებში. ტექსტებში დუმილი ასახავს როგორც ინდივიდუალურ, ისე კოლექტიურ მეხსიერებას და ქმნის სივრცეს, სადაც პოსტსაბჭოთა რეალობა აღიქმება როგორც მუდმივი გარდამავალი მდგომარეობა. კვლევა აჩვენებს, რომ 1990-იანი წლების ქართულ ლიტერატურაში დუმილი არა მხოლოდ თემატური ელემენტია, არამედ ნარატივის ფორმირების მნიშვნელოვანი მექანიზმი, რომლის საშუალებითაც მწერლები გადმოსცემენ ეპოქის კრიზისს, ტრავმასა და იდენტობის ძიების პროცესს.

დუმილის ნარატივი, კულტურული მეხსიერება, ტრავმის თეორია Narrative of Silence, Cultural Memory, Trauma Theory