დამოუკიდებელი მკვლევარი
ისტორიის დოქტორი
წყაროთმცოდნეობა
საერთაშორისო ურთიერთობები, გეოპოლიტიკა
პარიზი/საფრანგეთი
grigolpheradze1@gmail.com
Abstract
ჩემი კვლევა შეეხება ქართლ-კახეთის მეფის, ერეკლე II-ის როლს XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის სომხური განმათავისუფლებელი მოძრაობის განვითარებაში. ნიშანდობლივია, რომ 1750-იანი წლებიდან, საერთაშორისო სარბიელზე, გეოპოლიტიკური მნიშვნელობის ცვლილებების ფონზე, სამხრეთ კავკასიაში ნელ-ნელა იკრებდნენ ძალებს ქართლისა და კახეთის სამეფოები, რომელთა მონარქებმა (თეიმურაზ II და ერეკლე II), პირველივე ხანებში, ქვეყნის საზღვრების გამაგრება და ქართულ სამეფოებზე ირანის გავლენის მნიშვნელოვნად შემცირება შესძლეს. ხოლო, ერეკლე II-ის მიერ ქართლისა და კახეთის სამეფოების ერთი გვირგვინის ქვეშ გაერთიანების შემდეგ, ფაქტობრივად, დასრულდა კიდეც ირანის ბატონობა აღმოსავლეთ საქართველოზე, რამაც მას მეზობელ, კავკასიურ სახანოებზე ძალაუფლების გავრცელების შესაძლებლობა მისცა. XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის აღმოსავლეთ საქართველოს წარმატებებმა ერთგვარი კატალიზატორის როლი შეასრულეს სომხური განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღორძინებაში, რომელთა ლიდერებიც (იოსებ ემინი, მოვსეს სარაფოვი, იოსებ არღუთიანი, შაჰამირ შაჰამირიანი და სხვ.), ფაქტობრივად, გადამწყვეტ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ ერეკლე მეფის უშუალო თანამონაწილეობას სომხური განმათავისუფლებელი მოძრაობის წარმატების საკითხში. ამრიგად, აღნიშნული კვლევის მიზანია, გაანალიზდეს ქართლ-კახეთის მეფის, ერეკლე II-ის როლი ამ ეპოქის სომხურ განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. აგრეთვე, ქრონოლოგიურად იქნას გაშუქებული XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის სომეხ ლიდერთა ურთიერთობების ხასიათი, მიზნები და ზოგადი გარემოებები ქართველ მონარქთან, რაც თავისთავად მოგვცემს საკითხის რეგიონალურ და გლობალურ კონტექსტში განხილვის საშუალებას.
Keywords
ერეკლე II, იოსებ ემინი, მოვსეს სარაფოვი, იოსებ არღუთიანი, შაჰამირ შაჰამირიანი, ქართლ-კახეთის სამეფო, ქართულ-სომხური ურთიერთობები. // Heraclius II, Joseph Emin, Movses Sarafov, Hovsep Argutian, Shahamir Shahamirian, Kingdom of Kartli-Kakheti, Armenian-Georgian relations.