ვენეციის კა’ ფოსკარის უნივერსიტეტი

დასავლეთ აზიისა და აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის ძველი სამყაროს არქეოლოგიისა და ხელოვნების ისტორიის ასოცირებული პროფესორი

წყაროთმცოდნეობა 

PHD 

ვენეცია/იტალია 

 

erova@unive.it

აბსტრაქტი

ვენეციის კა’ ფოსკარის უნივერსიტეტის, თბილისის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და გარდაბნის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ერთობლივი კვლევითი ჯგუფის მიერ 2023 წლიდან GIGAP-ის პროექტის ფარგლებში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილში განხორციელებულმა მულტიდისციპლინურმა კვლევებმა გამოავლინა რეგიონში სულ მცირე 33 ყორღანული ველი, რომელთაგან მრავალი მანამდე უცნობი იყო, ხოლო არც ერთი მათგანი დღემდე არქეოლოგიურად არ არის გათხრილი.

ნაშრომში განხილული იქნება ყორღანული ველების ტერიტორიული განაწილება, მათი კავშირი ბუნებრივ გარემოსთან და სხვა ტიპის არქეოლოგიურ ძეგლებთან, მათი დაცვის საერთო მდგომარეობა, აგრეთვე ის საფრთხეები, რომლებსაც მათ თანამედროვე ანთროპოგენური საქმიანობა უქმნის. ასევე წარმოდგენილი იქნება მოსაზრებები მათი შესაძლო დათარიღების შესახებ.

ნაშრომში განხილული იქნება თითოეული ყორღანის ზომები, ფორმა, სამშენებლო მასალები, აგების ტექნიკა და სხვა მახასიათებლები, მათ შორის ურთიერთმიმართება, შესაძლო დამხმარე ნაგებობების არსებობა და/ან გვიანდელი ჩარევები. კვლევა მიზნად ისახავს ინდივიდუალური სამარხი მონუმენტების შესწავლიდან გადასვლას ყორღანული ველების, როგორც განმეორებითი მემორიალიზაციისა და კოლექტიური სოციალური ურთიერთქმედების სივრცეების, ანალიზზე, რომელიც დაკრძალვის აქტს სცილდება.

განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა მეთოდოლოგიურ საკითხებს, კერძოდ, არაინვაზიური კვლევის მეთოდების — დისტანციური ზონდირების, სხვადასხვა სიმაღლიდან გადაღებული დრონით აეროფოტოგრაფიის, ფოტოგრამმეტრიის, საველე ზედაპირული კვლევის, გეოფიზიკური დაზვერვისა და გეოქიმიური ანალიზების — შესაძლებლობებს, უპირატესობებსა და შეზღუდვებს ტრადიციულ არქეოლოგიურ გათხრებთან და მიკროარქეოლოგიურ მეთოდებთან შედარებით.

განხილვაში ასევე გამოყენებული იქნება სამხრეთ კავკასიის სხვა რეგიონებისა და სხვა ტერიტორიების შედარებითი მასალები.

კვლევა განსაკუთრებულ ყურადღებას დაუთმობს გარდაბნის ყორღანული ველის ძეგლს, რომელიც 67 იდენტიფიცირებული ყორღანით შესწავლილ ტერიტორიაზე ამ ტიპის ყველაზე მასშტაბურ ძეგლს წარმოადგენს.

Keywords

Kurgan, landscape archaeology, survey, remote sensing, non destructive investigations

 

შეძლებისდაგვარად, მოხსენებაში ასევე აისახება GIGAP-ის პროექტის 2026 წლის ზაფხულის საველე სეზონის მოსალოდნელი შედეგები.