ნანა ჯანაშია
სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
მოწვეული ლექტორი
ნანა ჯანაშია
სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
მოწვეული ლექტორი
ცენზურა და კავკასიურენოვანი გაზეთების დევნა ცარიზმისდროინდელ კავკასიაში
აბსტრაქტი
ცარიზმისდროინდელ კავკასიაში რუსულენოვანი გაზეთები ჭარბობდა. ცენზურა მოქმედებდა როგორც კავკასიური სიმართლის ჯალათი. ცარიზმი გამუდმებით ებრძოდა თავისუფალ სიტყვას და ეროვნული ხასიათის გამოცემებს, შედეგად კი – არაერთი გაზეთი დაიხურა და არაერთი რედაქტორი დაიჭირეს. კავკასიის საცენზურო კომიტეტი კრძალავდა წერილებს სკოლების, სამკითხველოების, ქართული წიგნების გავრცელების თაობაზე, იმაზე ინფორმაციებსაც, თუ სადმე მოსავალი არ მოვიდოდა და სიღარიბე ელოდა ხალხს. კრძალავდა მასალების წერას სნეულებების შესახებ. კრძლავდა ინფორმაციის გავრცელებას შიმშილისა და სიღარიბის შესახებ. ასევე, ფედერალიზმისა და ავტონომიის პროპაგანდას. მაგალითად, 1901 წელს ბაქოს ნავთის სარეწებზე გაჩენილმა ხანძარმა 500 მუშა იმსხვერპლა. ამ ინფორმაციის დაბეჭდვის უფლება არ მისცეს არცერთ ქართულ გამოცემას. თუმცა, ამ ფაქტთან დაკავშირებით მასალები რომ მომზადდა, ამაზე მეტყველებენ საარქივო დოკუმენტები.
საკვანძო სიტყვები: კავკასიურენოვანი გაზეთები, ცარიზმისდროინდელი კავკასია, ცენზურა.